چگونه نمادهای نيرومند نوروز به سماق و سير و سمنو تبديل شدند؟

در 1400 سال گزشته بیش از 30 جشن سالانه یا ماهانه ایرانیان ـ یکی از دیگری زیباتر ـ که همگی از دل فرهنگ زرتشت برخاسته بودند از یادها رفت ، جشن نوروز با سرسختی شگفت آوری پا برجا ماند و حلقه نیرومندی شد برای پیوند ایرانیان به گزشته های دور خود .
با اینکه نوروز پا برجا ماند، نمادهای کلیدی آن که به آن نيرو ميدادند فراموش شدند. آداب و پندارهای شگفتت آوری جای آن نمادهای نیرومند را گرفتند . از جمله هفت امشاسپندان یا هفت سپندان که بترتیب نماد هفت نیروی افزاینده : خرد، اندیشه نیک، راستی ، چیرگی به خود ، آرامش ، رسائی و جاودانگی بودند به سکه ، سمنو ، سرکه ، سبزه ، یا سیر تبدیل شدند !!
فراموش شد که « سین » هفت سین از نخستین حرف « سپندان » سرچشمه گرفته . و همچنین فراموش شد که هریک از این نیروهای هفتگانه افزاینده ، نگهبان یک گیاه بودند که مردم در درازای سال برای زنده ماندن به آنها نیاز داشتند . گندم ، ماشه ، جو، ارزن ، برنج ، لوبیا ، نخود از جمله آنها بودند . باین منظور این گیاهان را در خوان نوروزی میگزاشتند تا به مردم یاد آوری کنند تا در سالی که در پیش است از کشت آنها غافل نمانند .
نه تنها نمادهای هفت سين فراموش شدند، بلکه مفاهيم شگفت آور مانند « هفت ميم» و « هفت چين» و «هم شين» ...و غيره که در هيچ يک از نوشتار ها در رابطه با آئين زرتشت ديده نشده به آن افزوده گرديدند!
از جمله رسم دیگری ـ براستی شگفت آورـ که عده ای براه انداخته اند گزاشتن کتاب قرآن در سفره نوروزی که هیچ پیوندی با اسلام ندارد است . با اینکه ما برای اين کتاب احترام قائلیم ولی به این باوریم که این عمل هم بی احترامی به آن کتاب و هم بی احترامی به نوروز است که از آئین مقدس دیگری ( زرتشتی ) سرچشمه گرفته .
این درست مانند گزاشتن کتاب آسمانی گاتها در سفره افطار ماه رمضان یا خواندن سروده های اهورائی گاتها در مراسم سينه زنی عاشورا میباشد ! چنین کرداری نمودار فرهنگی است که انسانهای پاره پاره شده و بی هويت میسازد .
در پایان اجازه میخواهم که نوروز جاودانی را به همگی شاد باش گفته و سالی نو پر از تندرستی و شادی برای شما آرزو کنم .
دکتر خسرو خزاعی ( پردیس)